Δυϊκές προσωπικότητες / Binary personalities

Σχόλιο σε κείμενο του "άγιου" με τίτλο 'ο κόσμος, η εικόνα και το νόημα'
This text comes as a comment to a post on another blog. As I don't always have the time to translate my writings, should you wish so, please indicate your interest!

Δυστυχώς, το κείμενό σου είναι ιδιαίτερα αισιόδοξο, εκτός αν 1)υιοθετήσει κανείς αυθαίρετα κάποια άποψη περί αγαθής ανθρώπινης φύσης που επιθυμεί το "καλό" και 2)μεταθέσει τον ορίζοντα των οποιωνδήποτε προσδοκιών στο ασαφές απώτερο μέλλον. Αλλιώς, τίποτα δεν μας υπόσχεται ανοιχτές και "αμεσοδημοκρατικές" κοινωνίες, ειδικά ως αποτέλεσμα δράσης κάποιου συλλογικού υποκειμένου. Έχω την αίσθηση, πως τέτοιες προβολές προκύπτουν από το αξιακό υπόστρωμα του ανθρωπισμού, έχουν δε μάλλον τις ρίζες τους στην παράδοση του Δικαίου και η οποία είναι ο ανθός της κληρονομιάς ενός δυτικού πολιτισμού που καταρρέει/μεταλλάσσεται έτσι κι αλλιώς. Τα δίκτυα και οι ανθρώπινες μάζες της βιοπολιτικής, μάλλον μας υπόσχονται, μάλλον επιθυμούν συλλογικά και εδράζονται σε έναν ωκεανό ρευστότητας και υπερευέλικτης διανυσματικής εξουσίας, διάχυτης και σηματοδοτούσας την έκσταση με εξάρσεις βίας και ηδονής.

Φοβάμαι ότι η κυβερνητική και οι επιστήμες που μελετούν το ανθρώπινο μυαλό, έχουν περισσότερα να μας πουν για το είδος μας, απ'ότι οι ανθρωπιστικές σπουδές.
Εν πάση περιπτώσει, από τον εικοστό αιώνα, κι έχοντας βαθύτερες ρίζες στον ρωμαντισμό, η "εμπιστοσύνη του υποκειμένου προς τον κόσμο του" ...θαρρώ είχε και έχει πασιφανείς τάσεις κατάρρευσης. Εδώ και πολύ καιρό και σίγουρα, καθ'όλη την διάρκεια του μεταμοντέρνου, η βιωμένη πια κατάρρευση, όχι μόνο σε επίπεδο μεγάλων νοημάτων, αλλά και μικροδυναμικά, βρίσκει την έκφρασή της σε άπειρες εκφάνσεις της πράξης (ασύμμετρες δράσεις) και σε θεωρητικές προσεγγίσεις που χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της στατιστικής, αποπειρώνται να απεικονίσουν έναν πολύπλοκο κόσμο, χωρίς δογματικούς άξονες και βεβαιότητες.

Δυστυχώς για μας, ειδικά αν βασιστούμε στο Ελληνικό παράδειγμα, δεν μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι/ες ότι το ιστορικό υποκείμενο θα αποκτήσει συνειδητότητα με κάποια ευρεία έννοια και δεν θα αφεθεί (φύσει) στο ρεύμα του οποιουδήποτε επερχόμενου φονταμενταλισμού, η για την ακρίβεια, ετεροκαθορισμού με χαρακτηριστικά μηχανής. Ποιός μας λέει δηλαδή, ότι αυτό που επιζητεί ο άνθρωπος δεν είναι τελικά ο αυτοματισμός.

Αυτό που είδαμε στην Ελλάδα ήταν μια αναταραχή με βάθος και πολύ κοντά πόδια. Τα κουτσουρεμένα πόδια όσων διανοούμενων έτρεξαν να αναστήσουν τις μούμιες που κρατούσαν κρυμμένες στο υποσυνείδητό τους, φυσώντας μέσα τους πνοή που είχαν κλέψει από εν μέρει ανυποψίαστους νεαρούς.
Τα κομμένα πόδια όσων αποταυτισμένοι/ες από σύστημα και αντισύστημα, ατένιζαν με απελπισία να έρχεται στο προσκήνιο ο ένας και ο άλλος φονταμενταλισμός από το παρελθόν και να σηκώνουν τις σημαίες τους.
Τα παραμορφωμένα πόδια της αριστεράς που την πήγαν εντελώς στραβά, ξυστά στην επιφάνεια και πέρα από κάθε δημιουργική συνεύρεση. Το πτώμα του κράτους που το έσυραν από δω κι από κει όσοι κοινοβουλευτικοί και θεσμικοί ώφειλαν να το περιφρουρήσουν (είναι αλήθεια ότι αυτό γίνεται από καταβολής του κράτους μας και θυμήθηκα τον Μακρυγιάννη).

Μια ιδεολογία που δεν είναι δόγμα, εάν υπάρχει, είναι μάλλον προβληματισμός και όχι βέβαια βιβλίο με κατηγοριοποιήσεις και οδηγίες. Είναι κυρίως αναθεωρητικός στοχασμός με (αυτο)κριτική διάθεση και όχι αλαλαγμός και απλοποιητικό βραχύπνοο μένος.
Πού κολλάει εδώ το σύνθημα "σκατά στους κουλτουριάρηδες" ή ο χλευασμός των ακτιβιστών προς όποιους θέλησαν να αποφύγουν τις ασπρόμαυρες διαχωριστικές γραμμές;
Το σλόγκαν τους στα πρόσφατα γεγονότα ήταν "την ώρα της δράσης, τα λόγια είναι περιττά". Και κάποιοι συνεντευξιάζονταν με τα συνθήματά τους σε τηλεοπτικά πάνελ και στούντιο.
Και γενικά πήραν τους δρόμους να καθοδηγήσουν το θηρίο της οργής ενάντια στα σύμβολα! Μέχρι εκεί έφτανε η στοχοθεσία τους και ούτε σπιθαμή παραπέρα. Η επαναστατική λογική, τα κεφάλια που έπρεπε να πέσουν, οι αποκλεισμοί των ευγενών και των διανοούμενων μπουρζουάδων, όλα ήταν γραμμένα και καταχωνιασμένα σε κάποιο συρτάρι, όπου περίμεναν την ευκαιρία να βρεθούν στο προσκήνιο.

Όσο για την περίφημη εμπιστοσύνη, που σίγουρα αποτελεί βάση για την δόμηση οποιασδήποτε βιώσιμης συνθήκης, βρέθηκε οικτρά διαψευσμένη, καθώς ότι είχαμε μπορέσει να δομήσουμε εδώ και καιρό με πολύ κόπο, μια κάποια σχέση ήθους και προσφοράς, γκρεμίστηκε σε μια βραδυά από τους ανεγκέφαλους ιδεολόγους (φίλους!) που αφιονίστηκαν με οράματα συνοπτικής ανατροπής του σατανά και εγκαθίδρυσης ενός απρόσωπου εκδικητικού Θεού των μαζών. Και συνειδητοποιήσαμε οι πτωχοί πόσο ρηχή ήταν η συνειδητότητα που επαγγέλονταν ακόμη και κοντινοί μας άνθρωποι... της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς.
Ως άλλοι Χριστόδουλοι, οι πρώην συνεργάτες και φίλοι μας, ανέβασαν τα μαυροκόκκινα λάβαρα με τα συνθήματα περί γουρουνιών της αστυνομίας.

Κι έτσι, φάνηκε πως η Ελλάδα είναι πολύ μα πολύ λίγη για να έχει θέση σε νοηματοδοτήσεις του μέλλοντός μας. Γιατί υπερίσχυσαν αυτοί που περιγράφω με μελανά χρώματα παραπάνω. Οι δε άλλοι, το κατ'εμέ ζητούμενο, τα συνειδητά υποκείμενα, ήταν ελάχιστα! Και τώρα που κάπως εκτονώθηκε μέρος της ενέργειας, βλέπουμε τους μανιασμένους να ξεχνιώνται μέσα στην καθημερινότητα που απτόητοι δομούσαν και πριν, ως υπάλληλοι του δημοσίου, συνδικαλιστές, κρατικοί λειτουργοί, χωμένοι από δω κι από κει, αυλικοί και υπηρέτες της καταναλωτικής αναγκαιότητας που υβρίζουν... όπως έβριζαν και πριν, υποσχόμενοι τον καλύτερο κόσμο, με το καλύτερο ήθος... υποσχόμενοι με τρόπο που έλεγες "δεν μπορεί, το εννοούν! θέλουν να παλαίψουν για περισσότερο ήθος στις ανθρώπινες σχέσεις"! Και πού να το ήξερα πως έβραζε κρυφά μέσα τους το κενό και θρεφόταν ο φθόνος και ο διχασμός! Η αρρώστεια αυτή που βρίσκει έδαφος στην ανικανότητα αποταύτισης, στην απόλυτη ανάγκη του ανήκειν, πάση θυσία...εν τέλει στην ανάγκη τάυτισης με τον εαυτό και το σύστημα (έστω και δια της ολικής απόρριψης του φαντασιακού άλλου). Binary personalities (δυϊκές προσωπικότητες), δίχως οργανική σχέση με το πραγματικό.

Κι έτσι, φαίνεται πως αν μας ενδιαφέρει το μέλλον και η συνειδητή δόμησή του, δεν έχουμε άλλες διεξόδους από την Επικούρεια ιδιώτευση, η την αποδημία.

κατά της ξενοφοβίας και της κοινωνικής βίας

(στη φωτο. έργο του Δ. Χαλάτση)



Σχόλια της Μιράντας στο press.gr (άραγε έχει νόημα πια να γράφει κανείς εκεί πέρα;)


Επιτέλους να λυθεί αυτό το πρόβλημα. Είναι απεχθής η κατάσταση που αντιμετωπίζουν τα παιδιά των μεταναστών, αγόρια και κορίτσια που αποτελούν ελπίδα για το μέλλον της Ελλάδας και τείνουμε να τα μετατρέψουμε σε παρίες και ξένα σώματα. Έχω γνωρίσει λαμπρά παιδιά που με έκαναν να νοιώθω υπερήφανη δουλεύοντας μαζί τους και συνδιαλεγόμενη στην γλώσσα μας, τα Ελληνικά -κυρίως με δεύτερη γενιά από Σιέρα Λεόνε και άλλες αφρικανικές χώρες (σε πρότζεκτ με την ομάδα reconstruction.gr) και προσπαθούσα να τους δώσω κουράγιο... να μην παύουν να δουλεύουν για το μέλλον τους. Όμως πώς να τους πείσεις να πιστέψουν στο μέλλον τους στην Ελλάδα όταν στην εφηβία τους δεν εισπράττουν την αποδοχή και την ενθάρρυνση που δικαιούνται. Τα πιο δυνατά μυαλά ανάμεσά τους ονειρεύονται ήδη σπουδές σε κάποιο Αμερικανικό πανεπιστήμιο, μια καριέρα σε μια δυτική χώρα, ονειρεύονται το καλύτερο! Όπως και τα παιδιά Ελλήνων που έχουν φιλοδοξίες. Η Ελλάδα επομένως δεν καταφέρνει να εμπνεύσει τους νέους της! Γίνεται ένας ιστός αράχνης, μια παγίδα δήθεν ασφάλειας, κατ'ουσίαν ένα κοιμητήριο. Πώς μπορούμε να δεχτούμε αυτή την παρακμή, πώς μπορούμε να αρνούμαστε το μέλλον μας; Ντροπή λοιπόν σε όλους μας και ιδιαίτερα στους δειλούς και ξεφτιλισμένους πολιτικούς της λαμογιάς και της οικογενειοκρατίας που δεν έχουν κάνει σημαία και προτεραιότητα την κοινωνική ισονομία. Επιτέλους! Χρειαζόμαστε να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα. Η Ελλάδα των "Ελλήνων Χριστιανών" είναι ένα θλιβερό κατάλιπο που παράγει μόνο σκάνδαλα και γκρίζα απαξία. Πολιτική ισονομία και αξιοκρατία είναι οι βάσεις της δημοκρατίας. Τα αυτονόητα λέω...

***

Ο δηλώνων ως προερχόμενος από αριστερή οικογένεια, 27 Νοέμβριος 2008 10:38, είπε:
"Αν και προέρχομαι από αριστερή οικογένεια σε αυτές της εκλογές θα ψηφίσω ΛΑΟΣ δυστυχώς δεν πάει άλλο σε μερικά χρόνια θα μας αναγκάσουν οι μετανάστες να γίνουμε μετανάστες"

Κάθε οικογένεια έχει τα προβλήματά της μάγκα. Εγώ πάντως δεν είμαι σίγουρη ότι καταλαβαίνεις τι λες. Αυτό είναι το μόνο ελαφρυντικό. Γιατί αν όντως το πρόβλημά σου είναι πως θα φέρουμε στην εξουσία τα φασιστοειδή για να μεθοδεύσουν πογκρόμ ενάντια σε μετανάστες, διαφωνούντες, διαφορετικούς, ή οποιονδήποτε τους καπνίσει (δεδομένουν ότι έχουν μυαλό γιαούρτι), τότε μάλλον η νοημοσύνη σου είναι πολύ κάτω του μετρίου.
Ότι και να λέμε εδώ πέρα, αν οι άνθρωποι δεν έχουν καμμιά αίσθηση της ιστορίας, αν δεν έχουν στοιχειώδη ικανότητα πολιτικής ανάλυσης, το μόνο που μένει είναι η κοινωνική βία.
Σε κάθε περίπτωση, το πρόβλημα της φτώχιας και της βίας που μαστίζει ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη και προκαλεί τα κύματα μετανάστευσης δεν λύνεται με τους τρόπους που προτείνεις, αλλά αλλιώς. Και αυτό το αλλιώς είναι που πρέπει να σκεφτόμαστε.
Χωρίς να έχω κομματική ταυτότητα, μου φαίνεται προφανές ότι ακόμη και στις ΗΠΑ, τίθενται πλέον στην κύρια πολιτική σκηνή ερωτήματα για μια εναλλακτική προσέγγιση στην ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης, την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης που υποθάλπτει ο καπιταλιστικός παραλογισμός στην Αφρική, τη μέση Ανατολή και την Ασία. Ο μικρόκοσμος του Αγίου Παντελεήμονα (όπου απ'ότι φαίνεται έχει χαθεί η κοινωνική ισορροπία και συνοχή) και ο μακρόκοσμος της παγκόσμιας κρίσης συνδέονται άμεσα και φυσικά, ο ξενόφοβος λαϊκισμός του ΛΑΟΣ, αποτελεί ανήθικο καιροσκοπισμό. Πάψε λοιπόν να ρίχνεις λάδι στη φωτιά με τρόπο ανήθικο, πάρε αποστάσεις από τους κουκουλοφόρους κάθε προέλευσης και στάσου υπεύθυνα απέναντι στα προβλήματα που μας κυκλώνουν και μας απειλούν όλους, μετανάστες και μη.

Με καθαρό αίσθημα (επίλεξε σύμμαχο)

Αρνούμαι τις συναισθηματικές αντιδράσεις και με ενδιαφέρει μόνο μια πολιτική θεώρηση.

Υποστηρίζω ότι δεν απειλούμαστε από την ελευθερία λόγου και έκφρασης. Τί άλλο να κάνω, υποστηρίζω τα αυτονόητα: ότι αυτό που απειλεί όλους μας είναι η πολιτική παρακμή μέσα στην οποία ζούμε.

Σαφώς, πασχίζω να υπερασπιστώ την ελευθερία μου (σε καθημερινή βάση) από εκμεταλλευτές και κηδεμόνες και αυτό προϋποθέτει συγκρούσεις και έχει συνέπειες, καθώς και περιστασιακούς συμβιβασμούς και οπωσδήποτε ήττες. Φυσικά, δεν με ενδιαφέρουν οι λυκοσυγκρούσεις και οι αλαλαγμοί στο διαδίκτυο.

Αντιλαμβάνομαι όμως την κοινωνία πρακτικά και χειροπιαστά, σαν καθημερινή παραγωγική πρακτική και ταξικό βίωμα (και όχι μέσα από ιδεαλιστικά σχήματα με αποκορύφωμα τον εθνικό μεγαλοϊδεατισμό που οδήγησε σε καταστροφές και χούντες) ...επίσης, αντιλαμβάνομαι την κοινωνία δίχως αυστηρά παγιωμένη ταξινόμηση των ομάδων και των ατόμων, καθώς οι ομαδοποιήσεις στην εποχή μας έχουν δυναμικά χαρακτηριστικά και διανυσματική διασπορά. Αυτός είναι βέβαια και ο λόγος που μεγάλες μάζες ανθρώπων βρίσκονται σε αδράνεια και αποπροσανατολισμό.
Η διαφορικότητα των ταυτοτήτων αποτελεί πολιτικό σύμπτωμα και στρατήγημα.
Φυσικά, επειδή κάθε στρατηγική παράγει και την αντίθεσή της, παρατηρούμε την έκρηξη της λεγόμενης τυχαίας και παράλογης βίας που επονομάζουν ασύμμετρη.

Ο αγώνας για καθαρότητα αντίληψης, ανεξαρτησία κρίσης και ορθολογισμό είναι πολύ δύσκολος σε εποχές δημοκρατικού ελλείμματος. Περνά μέσα από την (ουσιαστικά και βιωματικά) συγκρουσιακή ανίχνευση των δυνάμεων και όχι μέσα από δήθεν συγκρουσιακά σχήματα όπως κομματικές ταυτότητες.
Επιτυγχάνεται με το ένστικτο, την εγρήγορση, την κατά Μπερξόν παρουσία. Διαλέγω τον σύμμαχό μου και τον αντίπαλό μου με γνώμωνα το καθαρό αίσθημα.

Αν σας κατηγόρησα για φοβικά σύνδρομα, δεν είπα βέβαια να μην υπερασπιστούμε την πατρίδα μας, αλλά θα πρέπει να την υπερασπιστούμε με μέτρο και γνώση, απέναντι σε πραγματικές απειλές.

Η πατρίδα μας απειλείται από τί;
Ποιές είναι οι αξίες που υπερασπιζόμαστε;

Εσείς αισθάνεστε πως απειλείστε ως άτομα και (ως συλλογικότητα;) από συνομωσίες και εξωγενείς παράγοντες.

Εγώ σας επιστώ την προσοχή σε αυτό που κατά τη γνώμη μου και βάσει της κλασικής/υλιστικής πολιτικής θεωρίας και του ορθολογισμού (βλέπε Δημόκριτος, Αριστοτέλης, Αντιφών, Πρωταγόρας) αποτελεί το συμφέρον μιας δημοκρατικής πόλης.

Ο Πρωταγόρας έθεσε το θέμα της υπεράσπισης της δημοκρατικής πόλης. Είναι εκείνος που υποστήριξε ότι η πολιτική τέχνη ήταν αυτή που επέτρεψε στους ανθρώπους να επιβιώσουν και ότι η ουσία της είναι η ισονομία.

Στο κείμενο "ανωνύμου" που διέσωσε ο Ιάμβλυχος (αποδίδεται από μερικούς και πάλι στον κλασικό σοφιστή) ο συγγραφέας απευθύνει δριμύτατη κατηγορία ενάντια σε εκείνους που αδιαφορούν για την παραγωγική δραστηριότητα και το ρίχνουν στην κερδοσκοπία. Συνδέει έτσι την οικονομία με την ύπαρξη και τη λειτουργία της δημοκρατικής πόλης.

Μου αρέσει να επιστρέφω στις πηγές, ειδικά όταν υπάρχει θολή ατμόσφαιρα.

Οι εχθροί της Ελλάδας (όπως και κάθε ευνομούμενης και ως εκ τούτου "μη ανασφαλούς" πολιτείας) είναι όσοι καπηλεύονται την εξουσία και όσοι κερδοσκοπούν.

Δυστυχώς, παγκόσμια και τοπικά, έχει επικρατήσει ένα τέτοιο συνάφι και αυτό είναι ενδεικτικό της πολιτικής ατμόσφαιρας (ατμόσφαιρα πολέμου) που ευνοεί όπως είπα "κάποιους" και όχι το ευρύτερο σύνολο.

Αναρτήθηκε στο press-gr.blogspot.com, ημερομηνία: 13 Ιούλιος 2008 3:20 μμ

ως σχόλιο σε ανάρτηση με τίτλο "συνάντηση σκοπιανών στη φλώρινα"

φωτο. Femina Ridens (Frightened Woman, 1969) Piero Schivazappa

οι πνευματικοί άνθρωποι

...πνευματικός είναι ο κάθε άνθρωπος που παίρνει σοβαρά τη σχέση του με τους άλλους και αισθάνεται υπεύθυνος για το γίγνεσθαι της κοινωνίας έτσι ώστε σε κάθε περίσταση επεξεργάζεται θέσεις και στάσεις προκειμένου να ενεργεί συνειδητά.

Η δημοκρατία πάσχει όταν οι περισσότεροι αδυνατούν να αντιληφθούν το κοινό συμφέρον ως προσωπικό τους μέλημα. Αυτά έχουν αναλυθεί ήδη από τους προσωκρατικούς (1).
Αυτό που βιώνουμε έχει περιγραφεί ως προοίμιο της τυραννίας και αποτελεί μέρος του επίπονου κύκλου που διαγράφουν οι κοινωνίες όταν παρακμάζουν.

Δυστυχώς, τέτοιοι πολιτικοί κύκλοι δεν σταματούν πριν ολοκληρωθούν. Οι πνευματικοί άνθρωποι οδηγούνται στην επικούρεια "ιδιώτευση"(2) ή καλύτερα "παρέγκλιση", που αποτελεί και στρατηγική διάσωσης της φιλοσοφικής φλόγας σε εποχές που οι καταστροφές σαρώνουν τα πάντα και υποχωρεί η πολιτική κοινότητα στην οποία στηρίζεται η δημοκρατία.

Σε κάθε περίπτωση, πνευματικοί άνθρωποι υπάρχουν και διαφωνώ πλήρως με όσους οδύρονται για την απουσία τους. Δεν έχουν παρά να πνευματικοποιηθούν οι ίδιοι και να μην μεταθέτουν ευθύνες. Ο καθένας ότι μπορεί ας κάνει.

(1)Ενδιαφέρον ανάγνωσμα: "Σπουδή στο θέμα της ελευθερίας" -η έννοια της ελευθερίας στον προσωκρατικό υλισμό-, Έλλη Παππά, εκδ. άγρα

(2)Αποσπάσματα από το βιβλίο της Ε. Παππά εκεί που αναφέρεται στον Επίκουρο:

"Ο αισιόδοξος κόσμος τους 5ου αιώνα θα καταρρεύσει όταν θα εκδηλωθεί η κρίση του αρχαίου κόσμου, όταν οι λεγεώνες του Φιλίππου θα 'ρθούνε να δώσουνε με τα όπλα τους τη λύση, όταν ο στρατός του Αλέξανδρου θα ανοίξει την εποχή των αυτοκρατοριών. Τότε θα έρθει και πάλι η ατομική φιλοσοφία, με τη διδασκαλία του Επίκουρου, να χαράξει τα νέα όρια της ελευθερίας. Η χάραξή τους περνούσε μέσα από την κριτική της ατομικής φιλοσοφίας του 5ου αιώνα. Η επικούρεια αντίληψη θα θεωρήσει δεσμευτικό της ελευθερίας τον αυστηρά αιτιοκρατούμενο -"νομοκρατούμενο"- κόσμο του Δημόκριτου, και θα εισάγει τον νέο όρο της "παρέγκλισης".

[...]Ο πολίτης του 5ου αιώνα, που ήταν το λειτουργικό άτομο της δημοκρατικής πόλης, δεν υπάρχει πια. Για να διασωθεί το άτομο, και να διασώσει κάποιες από τις αξίες που είχε κατακτήσει, πρέπει να παρεκκλίνει από την πολιτική ζωή. Ο Κήπος του Επίκουρου θα προσφέρει στην ελευθερία το νέο της καταφύγιο, και στο άτομο μια νέα κοινότητα, τώρα που η παλιά πολιτική κοινότητα χάνεται. Το "λάθε βιώσας" είναι το αίτημα των καιρών.

[...]Αν διασώθηκε η έννοια της ελευθερίας ως τους τελευταίους ρωμαϊκούς αιώνες, οφείλεται στην ατομική φιλοσοφία που, με τη διδασκαλία του Επίκουρου, έγινε ένα μαζικό κίνημα που αντιδρούσε μαχητικά στις σκοταδιστικές, δαιμονολατρικές δοξασίες, τις "ψευδοδοξίες", που πλήθαιναν και θόλωναν τις συνειδήσεις σαν την αρρώστια που χτυπάει τα πρόβατα...

[...]Η επικούρεια διδασκαλία ήταν αυτή που διέσωσε ότι είχε κατακτήσει η ελεύθερη σκέψη του πολίτη της δημοκρατίας: την επιστημονική γνώση που διώχνει τις υπερφυσικές δυνάμεις από τον κόσμο και το φόβο από τις ψυχές των ανθρώπων...

Αναρτήθηκε στο press-gr.blogspot.com, ημερομηνία: 13 Ιούλιος 2008 3:20 μμ

και πρόκειται για σχόλιο σε ανάρτηση με τον στερεότυπο τίτλο "Γιατί σιωπούν οι πνευματικοί άνθρωποι;"

Γίνε Stalker or die

Ο ουσιαστικός ηλεκτρονικός αναλφαβητισμός (πέραν των τυπικών δεξιοτήτων... που αν και επιτρέπουν τη χρήση δεν εξασφαλίζουν επ'ουδενί την δημιουργική χρήση), συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με τον κοινωνικό αυτισμό, καθώς έχει ως συστατικό στοιχείο του την κριτική ανικανότητα. Δηλαδή, όσοι ναρκώνονται μπροστά σε μια οθόνη ή με οποιονδήποτε τρόπο, ανίκανοι να κάνουν δημιουργική χρήση του διαθέσιμου μέσου, πάσχουν έτσι κι αλλιώς (ήδη και πρότερα), ως πολίτες.

Πού μπορεί να ξεκινούν όμως όλα αυτά;

Αυτή τη χρονιά είχα μερικούς μαθητές (στο πλαίσιο μιας από τις ασχολίες μου) και είδα ότι παρά τις προκαταλήψεις που διοχετεύονται σε αυτούς από δεύτερο χέρι, αντανακλαστικά και άκριτα, υπάρχει από τη μεριά τους μεγάλο ενδιαφέρον για πληροφόρηση και διάλογο.

Επανειλημμένα όμως, τα παιδιά με διαβεβαίωναν πως στο σχολείο δεν γίνονταν σοβαρές συζητήσεις παρά μόνο στερεότυπες, συνοδευόμενες από κάποιες "γραφικές" δραστηριότητες.

Ανταποκρίνονταν παρ'όλ'αυτά σε κάθε νύξη από τη μεριά μου και λίγο πολύ μελετούσαν το υλικό που τους έδινα (προσπαθώντας στις περισσότερες περιπτώσεις να οξύνω την περιέργεια και την έφεσή τους για περαιτέρω έρευνα).
Όμως η τυπολατρική παιδεία με τα εξαντλητικά ωράρια στεκόταν διαρκώς εμπόδιο.

Πέραν των "αμοιβών" -που είναι χαμηλές έτσι κι αλλιώς (κατά κύριο λόγο για όσους επιτελούν φιλότιμα το έργο τους και άρα δουλεύουν περισσότερο... )- καταλήγω στο χιλιοδιατυπωμένο συμπέρασμα πως απαιτείται υποστηρικτική μετεκπαίδευση και συνακόλουθα, τακτική αξιολόγηση του διδακτικού προσωπικού σε όλες τις βαθμίδες, όχι με σκοπό την απόρριψη, αλλά την επανεκτίμηση των αναγκών. Ξέρω, ...δύσκολο να γίνει στην πράξη όταν δεν υπάρχει καλή πίστη. Αλλά θα πρέπει να ξεκινήσει πάση θυσία και να αναπροσαρμόζεται κατά την διαδικασία. Οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να επιδιώξουν κάτι τέτοιο. Καθώς δε το γενικότερο σύστημα είναι πολύ προβληματικό, αποκλείεται μια τέτοια αλλαγή να μην έχει παρενέργειες. Όμως κάτι πρέπει να γίνει.
Για παράδειγμα, είναι δυνατόν σήμερα να διδάσκεις παιδιά και να μην έχεις ιδιαίτερη εξοικείωση με τις τεχνικές έρευνας και φιλτραρίσματος πηγών από το διαδίκτυο;
Η έρευνα αποτελεί όλο και περισσότερο αναγκαίο στοιχείο της καθημερινότητας. Η μια και μοναδική πηγή, το κρατικά τυπωμένο και δωρεάν παρεχόμενο μίζερο σύγγραμμα είναι κάτι επικίνδυνο. Αντ'αυτού, θα έπρεπε να εισαχθεί γρήγορα η κριτική μελέτη πολλαπλών πηγών με την καθοδήγηση του σωστά εκπαιδευμένου καθηγητή. Ο ρόλος του θα ήταν καίριος, πραγματικά καίριος, αλλά όχι πατερναλιστικός:

Υπάρχει πλέον πραγματικά η ανάγκη καλλιέργειας ενός ενστίκτου της κατεύθυνσης. Ο καθένας μας χρειάζεται να έχει πρόσβαση σε έναν "οδηγό" καθώς και να εξασκούμαστε ως οδηγοί. Θυμάστε την ταινία Stalker? Κάτι τέτοιο! και δίνω το παράδειγμα, για να επιστήσω την προσοχή στην πνευματικότητα της λειτουργίας αυτής.

Αλλιώς, θα πελαγοδρομούν οι άνθρωποι αναίτια, θα εξαντλούνται και θα πνίγονται στους ωκεανούς της πληροφορίας ή θα βυθίζονται στο κενό της έλλειψής της.
Τί κρίμα, όταν γνωρίζεις πως οι ίδιοι ωκεανοί είναι δίοδοι.

Η κοινωνία μας αδιαφορεί σε γενικές γραμμές για το μέλλον, καθώς εχθρεύεται την τεχνολογία σε επίπεδο σκέψης και οράματος, ενώ καταναλώνει με μανία τις εντελώς εμπορικές της εφαρμογές. Δεν έχουμε παράδοση επιστημονικής φαντασίας, άρα υποτιμούμε την παιγνιώδη αναζήτηση στην πράξη, ακόμη κι αν διακηρύσσομε το αντίθετο στη θεωρία. Δεν ευνοούμε την διερεύνηση του πιθανού, αλλά μιλάμε ατέλειωτα στα κινητά για τα ίδια και τα ίδια.

Όταν το χιούμορ δοκιμάζει το μυαλό, εύκολα επιλέγουμε τον χαβαλέ που απαιτεί ελάχιστη προσπάθεια, γιατί είναι απέναντι στο χιούμορ, ότι η πορνογραφία απέναντι στον έρωτα.

Δεν έχουμε μάθει να ακούμε, να χαιρόμαστε και να εκτιμούμε την οργάνωση και τη δύναμη της αντίθετης άποψης. Αρκεί όμως να ανατρέξουμε στους Πλατωνικούς διαλόγους για να δούμε ένα πρότυπο διαλόγου που εμπεριέχει όσα ανέφερα. Αξίζει να το κάνουμε, ακόμη κι αν θεωρούμε πως... το συμπόσιο ας πούμε, είναι ένα ελιτίστικο μοντέλο αντιπαράθεσης χάριν λόγου που τίποτα δεν έχει να προσφέρει στους σύγχρονους μαχητές της κάθε ιδεολογίας της δράσης.
Εγώ επιμένω ότι πρέπει να επιστρέφουμε στις πηγές.

Είμαστε λοιπόν κυρίως αυτιστικοί χρήστες τεχνολογικών εφαρμογών, καταναλωτές και όχι συνειδητοί δημιουργοί της επόμενης φάσης.
Αισθανόμαστε δε απέχθεια για τους ιμπεριαλιστές (δηλαδή, όλους εκείνους που διεκδικούν την κυριαρχία σε όλα τα επίπεδα) και τους υποτιμούμε συνοπτικά και συνολικά. Παρ'όλ'αυτά, έχουμε μείνει χρονίως εξαρτημένοι από μια νοσταλγία για το κυρίαρχο Βυζάντιο, την κυρίαρχη Αθήνα, τον κυρίαρχο Μακεδόνα Αλέξανδρο, ακόμη και την κυρίαρχη Σοβιετική ένωση, ενώ διατηρούμε ζωντανή μια φοβική ενθύμηση των "μεγάλων δυνάμεων".
Μήπως αυτό λέγεται συμπλεγματικός μαρασμός;

Τα πιο εξαιρετικά μυαλά, που δεν είναι λίγα, καταλήγουν απωθούμενοι/ες από την ασχετοσύνη που κυριαρχεί και τις αδιέξοδες συζητήσεις να απορροφούνται εντελώς από την ιδιωτική σφαίρα, όπου μπορούν να αναζητούν με ηρεμία απαντήσεις στα αντικείμενα που τους αφορούν και την απλή ικανοποίηση της ευφυούς περιέργειας.
Οι άνθρωποι με πολιτική κουλτούρα κρατάνε την ανάσα τους και περιμένουν κάθε τόσο την κατάλληλη στιγμή για την επόμενη έξοδο προς τον κοινωνικό χώρο, που όμως συνήθως οδηγεί στο ξόδεμα χωρίς σπουδαίο αποτέλεσμα. Κι όλοι γνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος δεν έχει απεριόριστες δυνάμεις, όσο κι αν κάποιες φορές, τείνουμε να πιστέψουμε το αντίθετο.

Και ναι, σαφώς διαχωρίζω την οξύνοια από το ηθικό ύψος, χωρίς όμως να λέω ότι δεν τείνουν στοιχειωδώς να αλληλοκαλύπτονται.

Εν πάση περιπτώσει, ας θέσουμε μια προτεραιότητα: να σώσουμε τους νεότερους από την γραφειοκρατική ισοπέδωση. Η έρευνα και η αγάπη για την μάθηση πρέπει να επιστρέψουν στο σχολείο και να διαχυθούν από εκεί. Αυτό βέβαια δεν γίνεται χωρίς διαρκή μετεκπαίδευση, αξιολόγηση και αλλαγή του ρόλου των δασκάλων. Και όλα αυτά επίσης, δεν γίνονται χωρίς την εξυγείανση της πολιτικής!
Γι'αυτό και παρακολουθώ τις πολιτικές εξελίξεις με αγωνία και κάποια ελπίδα μήπως προλάβω να δω την έλευση της δημοκρατικής χειραφέτισης. Η τόλμη και η σοβαρότητα, ο ρασιοναλισμός και ο μεθοδικός πειραματισμός, η αυτοπεποίθηση και ο αλληλοσεβασμός, η κριτική και η ελευθεριακή κουλτούρα είναι απαραίτητα συστατικά μιας χειραφετημένης δημοκρατικής κοινωνίας. Αλλιώς, αυτό που θα δούμε όλοι θα είναι το σχίσμα, το σχίσμα σε κάθε επίπεδο και με όλες τις μορφές. Ίσως αυτό να είναι και το πιο πιθανό.

Προς το παρόν, βάλσαμο αποτελούν οι ευλογημένοι άνθρωποι που ακτινοβολούν συμπόνοια, ευαισθησία, σεβασμό, τιμιότητα, αγωνιστικότητα, πάθος για την εργασία τους και την γνώση, αγάπη και απορία για τον κόσμο. Ευτυχώς που υπάρχουν τέτοιοι, ακόμη κι αν διαφωνώ μαζί τους σε επιμέρους εκτιμήσεις για το επιθυμητό μέλλον.
Όποιο κι αν είναι αυτό, θα ήθελα να τους περιέχει ατόφιους.

Η ποιότητα τέτοιων ανθρώπων, ποιότητα "οδηγού" που έχει διασωθεί μέσα στον χρόνο και ενάντια στην αλλοτρίωση, με συγκινεί. Ωραία ποιότητα που αποκρυσταλλώνεται όμως άλλοτε με το τέχνασμα της πτώσης.