Κυβέρνηση «επιστρατευμένης ποιότητας» (?)

Στην Καθημερινή (02-05-10) διάβασα το παρακάτω άρθρο του Χ. Γ. που με καθήλωσε (ακόμη μια φορά). Με τρομάζει και με φοβίζει αυτό που λέει. Ελπιζα να μην χρειαστεί μια συνταγματική εκτροπή για να αντιστραφεί η πορεία διάλυσης. Ηθελα να πιστέψω ότι κάποιου είδους ομαλότητα θα παρέμενε μέσα στην κρίση, ότι τα πολιτικά κόμματα θα μεταλάσσονταν κάτω από την πίεση της κοινωνίας. Τέλος ότι ο Γ. Α. Παπανδρέου θα κατάφερνε να μας αποδείξει ότι δεν χρειαζόμαστε πια στιβαρούς ηγέτες με θεληματικό πηγούνι, αλλά στιβαρή διακυβέρνηση μέσω αποκεντρωμένων δομών που καθιστούν τους ανθρώπους υπεύθυνους για την ζωή τους. Όμως το άρθρο του Χ. Γ. μου μιλά και πάλι για την ανάγκη ηγετών, επιβλητικών και με αύρα που σαγηνεύει. Όσο κι αν, βλέποντας κι εγώ την συνέντευξη στην οποία αναφέρεται, θαύμασα κάποιες στιγμές την ευθύτητα του επιχειρηματία και αισθάνθηκα το πάθος του για τα πράγματα, από την άλλη, αναρωτήθηκα τι σήμαινε το γλωσσικό ιδίωμα που χρησιμοποιούσε, αν ήταν ηθελημένη η επιμονή στα ουσιαστικά με "κατάληξιν τρίτης κλίσεως", στην ήπια καθαρεύουσα... αναρωτήθηκα αν έτσι ομιλεί ή αν έχει κάποια άποψη για το πού βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα στην ελληνικότητα και την κατάργησή της και σε ποια χρονική περίοδο θα έπρεπε να επιστρέψουμε σαν χώρα για να ξαναβρούμε την άκρη του μίτου της "κατά Βγενόπουλον ιστορίας" μας. Πιθανά αν ο άνθρωπος είχε ανοιχτά αποδεχτεί την προοπτική μετάβασής του στην πολιτική, να υπήρχε και η δυνατότητα τέτοιων ερωτήσεων, ώστε να αναλύαμε σε βάθος το όραμά του.
Αναρωτήθηκα εν πάση περιπτώσει αν αυτός ο άνθρωπος θα ήταν ποτέ ένας πολιτικός αρχηγός ικανός να ξεχάσει την προσωπική του αυτοκρατορία (γίνονται αυτά τα πράγματα;) και να εργαστεί για την καλλιέργεια κλίματος ιδεολογικής άνεσης και δημιουργικότητας για τους πολλούς. Να μην βλέπει δηλαδή τους ανθρώπους σαν υποτακτικούς του ή σαν οπαδούς που τον στηρίζουν. Μήπως, ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις, η μεγαλεπίβολη έως μεγαλομανής προσωπικότητα ενός επιχειρηματία μεταφερμένη στην πολιτική, θα έτεινε στην τυραννία και ο καθ'υπερβολήν εραστής της εταιρικής αποτελεσματικότητας, αντιμέτωπος με τον λαό, θα αποδεικνυόταν ένας Κοριολανός;
Είχα λοιπόν εγώ πολλές απορίες (πέρα από το συγκρατημένο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και την εντύπωση που μου προκάλεσε).

Θα μπορούσε εν προκειμένω να είναι ο Χ. Γ. παραπλανημένος εξ αιτίας της ακαδημαϊκής του απόστασης από την μεταμοντέρνα συνθήκη που ξεπερνά κάθε δομιστική προσέγγιση και πορεύεται με τρόπους ελάχιστα ουσιοκρατικούς, ακολουθώντας την δυναμική ευρύτερων δικτύων όπου κυριαρχεί η διασπορά και οι στατιστικοί κανόνες συγκρότησης κοινωνίας και νοήματος σε υπαρκτό και εικονικό χωροχρόνο... μπλα μπλα μπλα...

Μη τυχόν όλα αυτά που αραδιάζω είναι τίποτα, υπερβολές και κούφια λόγια και ο Γιανναράς ξέρει καλύτερα...
Μεγάλο μπέρδεμα μου δημιούργησε αυτό το άρθρο, και μια αγωνία ότι επιστρέφει η βασιλεία, ο μαρμαρωμένος βασιλιάς! Μα γίνονται αυτά τα πράγματα; Πού αλλού και πότε γίναν;

- - -

Κυβέρνηση «επιστρατευμένης ποιότητας»

Tου Χρηστου Γιανναρα

Η συνέντευξη Βγενόπουλου στους «Νέους Φακέλους» του ΣΚΑΪ (19 Απριλίου 2010) πρέπει, λογικά, να έδωσε ελπίδα σε νοήμονες Ελληνες: Είχαν την ευκαιρία να δουν, σε ζωντανή εικόνα, δείγμα ανθρώπινης ποιότητας και ηγετικού χαρίσματος από τους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας, έξω από τις συντεχνίες των επαγγελματιών της πολιτικής.

Λόγος στέρεος, ευθύβολος, λιτός, εντόπιζε προβλήματα, έδειχνε λύσεις, δεν ενδιαφερόταν για τις εντυπώσεις. Κόμιζε συγκεκριμένες, ρεαλιστικές προτάσεις ο λόγος του Α. Βγενόπουλου, όχι ιδεολογήματα, επιφάσεις λύσεων και υπεκφυγές. Ηταν έκπληξη, σε συζήτηση για τα κοινά, η φανερή ειλικρίνεια του συνομιλητή, η προσωπική μετοχή του και έγνοια, έκτυπη στα λεγόμενα, αλλά και στο ύφος, στη φυσιογνωμική εκφραστική, στις αφτιασίδωτες εκρήξεις της οργής του.

Για τους νοήμονες Ελληνες ήταν σημάδι ελπίδας. Ακουγαν όχι έναν ιδιοφυή ίσως, αλλά άσχετον με την πράξη πολιτικό αναλυτή ή θεωρητικό της οικονομίας, είχαν μπροστά τους έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες του οικονομικού βίου της χώρας. Και μιλούσε γλώσσα, που ενώ αφορούσε στην οικονομία και στην πολιτική της διαχείριση, πρόδιδε βιωματική εμπλοκή, πόνο για ό,τι απηχεί η λέξη «πατρίδα», για την τιμή και υπόληψη του κοινού μας ονόματος. Γνωρίσματα ανύπαρκτα στον λόγο και των καλύτερων από τους επαγγελματίες της πολιτικής.

Ευδιάκριτα αυτά για τους νοήμονες. Γιατί οι παραιτημένοι από σκέψη και κρίση έχουν μάλλον υποταχθεί στη δόλια καλλιεργημένη προκατάληψη – επινόημα άμυνας των κομματανθρώπων: Είναι ο αυτο-προαλειφόμενος Ελληνας Μπερλουσκόνι! Ο παραλληλισμός θέλει να σπείρει έγκαιρα υπόνοιες, να εξουδετερώσει τη δυναμική της σύγκρισης, το μέτρο για την εκτίμηση της ασημαντότητας ή μετριότητας των πρωταγωνιστών του κομματικού παλκοσένικου. Αλλά σοφά ο Βγενόπουλος διαβεβαιώνει, επαναλαμβάνοντας πάλι και πάλι, ότι δεν πρόκειται ποτέ να κατέβει στην πολιτική. Σοφή η επίμονη επανάληψη, διότι κάθοδος στην πολιτική σημαίνει: εντάσσομαι σε κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα ή ιδρύω καινούργιο κόμμα στο δεδομένο πλαίσιο εξαχρείωσης και φαυλότητας του σημερινού κομματικού συστήματος. Και κατά συνέπεια: προσφέρομαι να με χειρισθείτε με τη μόνη άκρως προηγμένη επαγγελματική δεινότητα που διαθέτετε: τη ραδιουργία, τη σπίλωση.

[Την συνέχεια του άρθρου του Χ. Γιανναρά θα βρείτε εδώ...]

Ναι κύριε Γιανναρά, αλλά μήπως είναι πιο περίπλοκα τα πράγματα;

Σε σχέση με το παρακάτω άρθρο του Χ. Γιανναρά που αντιγράφω από την Καθημερινή (07-02-10), έχω μια "απλή" ερώτηση: είναι άραγε τόσο σαφής και προκαθορισμένος ο ανθρωπολογικός τύπος που μας αφορά ή αυτός που επιδιώκουμε να πραγματώσουμε;

Δηλαδή, αν εσείς έχετε χαρτογραφήσει πλήρως και εκ των προτέρων την Ιθάκη, τί μοίρα επιφυλάσσετε σε όσους και όσες από μας ωριμάσαμε διατρέχοντας την απόσταση ανάμεσα στην αλήθεια και το veritas, την δημοκρατία και το res publica, πρόσωπo και persona, σε όσους από μας πήγαμε ίσως και πιο πέρα, εγκλωβιστήκαμε προς στιγμήν σε σιωπές ενδιάμεσες, αφουγκραστήκαμε κάποτε τους τρόπους της Τουρκικής γλώσσας ή κάποιας άλλης πιο ανατολικής παράδοσης, ερωτευτήκαμε σε άλλες γλώσσες, κλάψαμε σε άλλες γλώσσες και επιστρέψαμε και πάλι στην ελληνική με συντριβή, προβληματισμό, αγάπη, ελπίδα και όνειρο; Ποιός σας είπε ότι όσοι αλλόφυλοι μας μπόλιασαν με τη ζωή τους ήταν παγωμένοι τύποι μιας δυτικής αντίληψης και όχι (σαν και του λόγου μας) ταξειδευτές του κόσμου; Ποιός σας απέδειξε ότι τα πράγματα είναι αυστηρά έτσι ή αλλιώς; Είναι τελικά δυνατόν να παγώσουν οι κοινωνίες και να περιχαρακωθούν μέσα σε μια και μόνη κοσμοαντίληψη! Τί μένει από την γνώση όταν χαθεί η απορία;

Φυσικά με ενδιαφέρουν πολύ οι αγωνίες σας και το θέμα της γλώσσας αποτελεί πρωταρχικό μου μέλημα, πιστεύω δε ότι στην Ελλάδα έχουμε παραμελήσει αυτό το ουσιώδες της ιδιοσύστασής μας, όμως η λύση δεν είναι να αποποιηθούμε τον πλούτο μας... όσα σπέρματα αλλοφύλων ηδονικά συλλέξαμε και μας δηλητηρίασαν (ευτυχώς) ώστε να είμαστε σήμερα μπάσταρδα πνεύματα -και το λέω αυτό με έμφαση: πνεύματα. Δεν μιλώ για τους μιμητές της φόρμας, τους "σουλατσαδόρους" της επιφάνειας που ποτέ δεν είχαν φορτίο ιστορικής αποστολής, ποτέ δεν είχαν γόνιμο έδαφος για τα ατυχήματα της ερωτικής επιμειξίας. Μιλώ για όσους και όσες αγαπούν με πάθος το ταξίδι και αναζητούν διαρκώς μιαν επιστροφή, πιθανά ανέλπιδη αλλά και σωτήρια. Επιστροφή στο συμπαγές είναι του παρόντος χρόνου, ικανό να συμπεριλάβει το μέχρι πρότινος άρρητο και να εκπορεύσει την επική εξιστόρηση και τη λυρική παραμυθία εκ νέου.
Αν η αποδόμηση προέκυψε ως αναγκαιότητα μιας άλλης κοσμοαντίληψης, δεν καταλαβαίνω πως μπορούμε να οριοθετήσουμε αυτό το άλλο με τόσο συνοπτικές ιδεολογικές "φάτουα". Ας καυτηριάσουμε καλύτερα την κατάρα της σύγχρονης Ελλάδας, την μέγιστη κατάρα: την αποποίηση της ιστορικότητας χάριν μιας ανώδυνης ευκολίας του φαίνεσθαι.

Εξουσία που «αποδομεί» την κοινωνία

Tου Χρηστου Γιανναρα

Το να είσαι Ιταλός, Γάλλος, Βρετανός, Ελληνας ή ό, τι ανάλογο δεν δηλώνει μόνο μια συμβατική, κρατική υπηκοότητα. Δηλώνει ότι «ανήκεις» σε μια συλλογικότητα με μεγαλύτερη ή μικρότερη ώς τώρα διαδρομή στην ανθρώπινη Ιστορία – ανήκεις σε μια γλώσσα, σε μια συνείδηση κοινού παρελθόντος, σε κοινή νοο-τροπία, κοινό θησαύρισμα πείρας που παραδίνεται από γενιά σε γενιά και διαμορφώνει συν-ήθειες, ένα κοινό ήθος, περίπου συλλογικό χαρακτήρα.

Οταν στη μητρική σου γλώσσα (τη γλώσσα που σε πρωτομπόλιασε στην κοινή «λογική»: σε σκέψη και κρίση) η συλλογικότητα σημαίνεται ως «κοινωνία» (δυναμική σχέσεων, συμ-μετοχή και αλληλεξάρτηση στην πραγμάτωση της ζωής), δεν είναι δυνατό να έχεις την ίδια οπτική και την ίδια εκδοχή της πραγματικότητας με συνάνθρωπό σου, καθ’ όλα σεβαστόν και αγαπημένο, που στη μητρική του γλώσσα η συλλογικότητα είναι μόνο «societas», δηλαδή «εταιρισμός επί κοινώ συμφέροντι». Αλλη νοο-τροπία και άλλα αντανακλαστικά σκέψης και πράξης διαμορφώνει το νοηματικό και βιωματικό φορτίο της λέξης «α-λήθεια» και άλλο της λέξης «veritas», διαφορετικό της λέξης «νόμος» και διαφορετικό της λέξης «lex» – το ίδιο και με αναρίθμητα ακόμη ζεύγη λέξεων: «λόγος» και «ratio», «πρόσωπο» και «persona», «δημοκρατία» και «res publica» κ. λπ., κ. λπ.

Διαφορετικόν ανθρωπολογικό τύπο διαμορφώνει μια συλλογικότητα με παρελθόν κατακτητικών κυρίως πολέμων, επιθετικών αναζητήσεων «ζωτικού χώρου», αποικιοκρατικών εθισμών, και διαφορετικόν μια άλλη που αιώνες πολλούς κυρίως αμυνόταν, επιβίωνε χάρη στην πανανθρώπινη εμβέλεια της πνευματικής της πραμάτειας. Διαφορετική νοο-τροπία και ήθος χαρακτηρίζει μια συλλογικότητα που η μεταφυσική της αναφορά ήταν πάντοτε ένας Θεός τιμωρός, αμείλικτος δικαστής και σαδιστής πατέρας, η «αμαρτία» παράβαση νόμου, ενοχή, εξαγοράσιμος κολασμός, και διαφορετική προκύπτει μια συλλογικότητα που ξέρει τον Θεό «νυμφίο», «εραστή μανικώτατον» του ανθρώπου και την αμαρτία «αστοχίαν», «απόπτωσιν από του στόχου», του στόχου πληρότητας της ζωής που είναι ο «όντως έρως».

Δεν ανήκουμε σε «εθνότητα», είναι ανεπαρκέστατη η λέξη. Ανήκουμε σε μια γλώσσα, σε μια κοινή ιστορική εμπειρία, σε μια παράδοση και συνέχεια πείρας, νοοτροπίας, μεταφυσικής ελπίδας. Αλλά αυτό το «ανήκειν», το «συνυπάρχειν» με κοινό, συνεκτικό της συλλογικότητας «τρόπο», βιώνεται και κατανοείται σε συνάρτηση πάντοτε με την καλλιέργεια του καθενός, το αισθητήριό του «ποιότητας» της ζωής.

Οι φτηνοί άνθρωποι του ό, τι φάμε ό, τι πιούμε και ό, τι τέλος πάντων ηδονικό αρπάξουμε, παρακάμπτουν το υπάρχειν (που είναι πάντοτε συνύπαρξη) και λογαριάζουν για ζωή το «έχειν»: Να κατέχουν, να εξουσιάζουν, να τα έχουν όλα υποταγμένα στις απαιτήσεις του εγώ. Καταλαβαίνουν τη συλλογικότητα μόνο σαν «κράτος» και το «ανήκειν» μόνο σαν συμβατική «υπηκοότητα». Λογαριάζουν το κράτος σαν εξουσιαστικό μηχανισμό διαχείρισης των κοινών και τους ενδιαφέρει μόνο για όσα χρηστικά τους παρέχει.

Πολύ συχνά, φτηνοί άνθρωποι ορέγονται τη διαχείριση του κράτους, την εξουσία της διαχείρισης. Οχι για να υπηρετήσουν τον δημιουργικό δυναμισμό της κοινωνικής συνοχής, τη γλώσσα, την ιστορική συνείδηση, τη θησαυρισμένη παράδοση, τη μεταφυσική ελπίδα – είναι ευτελείς άνθρωποι, δεν καταλαβαίνουν τίποτε από αυτά. Διψάνε εξουσία από ιδιοτέλεια και μόνο: Να προβληθεί το εγώ τους, να εξαρτώνται όλοι οι άλλοι από αυτούς, να βρίσκονται συνεχώς στη δημοσιότητα, να εισπράττουν κολακείες και χειροκροτήματα. ΄Η για σκοπιμότητες χυδαίου ηδονισμού: Να μπορούν να κλέβουν το δημόσιο ταμείο, να διαπλέκονται με μεγιστάνες του πλούτου και να δωροδοκούνται, να ζουν με πολυτέλεια ονειρώδη για τις ικανότητές τους και την καταγωγική τους ανέχεια.

Αφού λογαριάζουν τη συλλογικότητα μόνο σαν χρηστικό δεδομένο, ωφελιμιστική πραγματικότητα, τι πιο φυσικό να είναι απάτριδες, διεθνιστές, συνεπέστατοι «αποδομιστές» κάθε μη χρηστικής εκδοχής των θεμελίων της συνύπαρξης – της γλώσσας, της παιδείας, της Ιστορίας, της Τέχνης, της πολιτικής, της μεταφυσικής. Και για να προσδώσουν εγκυρότητα στον πρωτογονισμό του ατομοκεντρισμού, καταφεύγουν στην πιο αναχρονιστική και άκριτη ανάγνωση του Μαρξισμού: Βλέπουν τη συλλογικότητα να συγκροτείται μόνο στη «βάση» των παραγωγικών και ανταλλακτικών σχέσεων, επομένως ο πολιτισμός, οι διαφορές των πολιτισμών, η ποικιλία των παραδόσεων, δεν είναι παρά «εποικοδόμημα» σε αυτή την πρωτεύουσα βάση. Πώς λοιπόν να μην είναι πανέτοιμοι, παίρνοντας την εξουσία, να καταστρέψουν τη γλώσσα, να στρεβλώνουν και κατασυκοφαντήσουν την ιστορία του τόπου τους, να διασύρουν την αξιοπρέπεια του λαού τους, να χλευάσουν τη λαϊκή παράδοση και ευσέβεια, να πρακτορεύσουν (με το αζημίωτο) ξένα συμφέροντα;

Η καταφυγή της μηδενιστικής πολιτικής πρακτικής σε μαρξιστικά ψιμύθια, προκειμένου να εξωραϊστεί ο πρωτογονισμός της ακοινώνητης εγωκεντρικής ύπαρξης, δεν περιορίζει το σύμπτωμα σε μόνη την παράταξη της δήθεν Αριστεράς. Στην Ελλάδα τουλάχιστον, η διαχείριση της Παιδείας ανατίθεται (από κάθε κυβέρνηση οποιουδήποτε κόμματος και πρωθυπουργού) σε άτομα του ανθρωπολογικού τύπου των «αποδομιστών». Και αν υπάρξουν διαμαρτυρίες για την προκλητική αυθαιρεσία και αναίδεια αυτών των ατόμων, ξεσηκώνεται αμέσως μια θαυμαστά συντονισμένη συγχορδία υπερασπιστών της «αποδόμησης», συγχορδία από πριμαντόνες της δημοσιότητας που καλύπτουν όλο το «πολιτικό» φάσμα: από τη νεοφιλελεύθερη Δεξιά ώς την πιο φανταιζίστικη τάχα και Αριστερά.

Οταν έγραφε ο Καβάφης: «... το άριστον εκείνο, Ελληνικός – ιδιότητα δεν έχ’ η ανθρωπότης τιμιοτέραν· εις τους θεούς ευρίσκονται τα πέραν», απηχούσε μιαν επίγνωση της ελληνικότητας αυτονόητη στις μέρες του για μεγάλες πληθυσμικές ομάδες (όχι μόνο ελληνόφωνες). Από μια τέτοια επίγνωση (συνάρτηση καλλιέργειας) στερούν τον Ελληνισμό (τον ελλαδικό και της διασποράς) οι θλιβερές συμπλεγματικές φιγούρες που προσλαμβάνονται στο υπουργείο Παιδείας (με κάθε κυβέρνηση) για να οργανώσουν την κοινωνική άμυνα απέναντι στην απειλή του «εθνικισμού».

Οι πολλοί απλοί άνθρωποι που επενδύουν συναισθηματικά σε ιδεολογικές γενικότητες περί ενδόξων προγόνων και πρωτοπορίας άλλοτε στον πολιτισμό, δεν μπορούν πια να έχουν την επίγνωση της καβαφικής ελληνικότητας. Νιώθουν, όμως, να βιάζεται ο ψυχισμός τους από την πολιτική μεθοδικού αφελληνισμού της ελληνόφωνης (ακόμα) κοινωνίας. Και η μόνη λογική εξήγηση που βρίσκουν γι’ αυτό τον βιασμό, συνάγεται από συμπεριφορές που όζουν «πρακτοριλίκι». Δεν είναι μυστικό ότι ο «ξένος παράγων» θέλει από το ελλαδικό κρατίδιο να απεμπολήσει εσπευσμένα την ελληνικότητα της Κύπρου, της Μακεδονίας, του Αιγαίου – τουλάχιστον.

Ολα έχουν μια τιμή. Εκτός από την καβαφική ελληνικότητα.

(η φωτ. είναι από την ταινία carnival of souls)

Which revolt and what left?

Extracts from an interview by Christos Yannaras,
professor of Philosophy at the University of Athens.

Interview to Aris Portosalte, on Skai Radio, Dec. 19, 2008.
Translated by Miranda P.

Αναδημοσίευση από το Σκάι: δείτε το ελληνικό πρωτότυπο κάτω από την μετάφραση

"Should we look at the recent events in Greece with a cold and clear eye, it becomes apparent that they are the natural outcome of specific political practices. In fact, we have come to a point where we can ascertain a significant gap between society and the state. Politics and the state are extremenly deficient. What has become evident is that for decades now, politics is not in the service of the state, does not use the state to serve society, but finds expression in institutionalised and organised groups of interest which seek power for interested purposes; that is why we have failed to find solutions to a series of pressing social problems".

"Health, education, social security, law and order… "state syndicalism" taking hostage society as a whole, syndicalism of the public sector. For decades now, with different governments in office, we have been faced with the chronic incapacity to resolve the same basic, huge and at the same time, rudimentary problems. Hence, things have got out of control. What is literally putting me in a state of panic does not relate to the events, but to the discourses."

"We are witnessing a nightmare that is daily taking shape on TV, in the press and generally in public discourse. So much confusion, misunderstanding, the deformation of reality, such an absolute absence of any system that would allow value judgments… Let us take an example, probably the most shocking: the giant pink banners draped over a wall near the Parthenon are more significant than the destruction of our economy that took place with the arson of shops around cities; this sole act proves that we have come to have no resistance against invaders. Complacently, society yields to acts of occupation perpetrated by an ideological minority that proceeds with violent means. It brings to mind those days of 1933 in Germany".

"In particular, there is a political party in this country and a corresponding ideological tendency that behave with a Nazi mentality; I'm afraid that mumbling is not enough, we have to speak out. Just tell me, who else would dare hang banners on the Acropolis, or take over national television and interrupt the news to protest? There is no social resistance, none whatsoever to these phenomena".

"…The deformation and alienation of reality is simply scary. We say (and infiltrate the minds of children with the idea) that this is a youth revolt; children don't have a clue about such ideas… Do you think that 15 or 16 year olds read newspapers? Do they know anything about the dissolution of the political system and its collapse? Are they aware of the reality that's been developing for a number of years in our public space? But even in the unlikely case that this were a revolt –and I wish it were, from the depth of my heart-, the uprising would primarily target and smash political party headquarters! It would then enter the Parliament and smash it, not the shops of people who struggle to earn a living. Nobody mentioned that behind each shop that burned, there were two, five, ten, forty hard working citizens, who do not own anything.Workers, simple emploees are being reduced to poverty while we are watching. So, what kind of uprising is this that thrives on the abuse of poor fellows and day laborers, burning cars that god only knows how they were paid for and smashing windows and looting?" I'm only saying the obvious: if the state functioned, it should have enforced the law and protected the property of its citizens. However, there is no state. The government's incompetency is hair-raising. And let us not just speak of inability, because it represents only half of the story; it is complemented by the unawareness of the so called "opposition". When we see that reelection is all they can think about in circumstances like these, and maybe, possible alliances that would allow them to return to power… When even in the current state of affairs, the smaller political parties insist on proposing policies deemed "left" but which are in fact deeply and fundamentally antisocial! I mean… did not "left" use to mean setting society as "the" priority, resisting the greed of organised interests arising from interested syndicates? At least, that is what I thought".

"What the Left has to do, is not a question of etiquette. They ought to do what Mr Kyrkos¹ suggested the other day in his interview. Stop calling themselves "left". They have no right to use this name. The Left in this country is associated with a disinterested ethics; an extreme idealism that led people to sacrifice their lives. It absolutely does not mean covering up for any small group that organises in order to further its own interests, or to have a bit of good old fun, or I don't know what! The Left is not about flattering the perpetrators of violent acts. We have a phenomenon that is not to be attributed to some marginal characters; on the contrary, it is a phenomenon that finds its inspiration in the statements of specific politicians who belong to specific political parties and… public opinion seems to tolerate all this".

"Today, the majority of people feels as if it were a minority, as if we were under occupation. There are militant minorities that impose their agendas at will. The democratic terms and principles that would allow people to express themselves are nowhere to be found.

Of course, the fiasco reflects the current state of the two major political parties that led us to a political impasse; if the present government does not finally come to and envisage a change of leadership… to admit to its patent shortcomings and seek a restructuring of its internal mechanisms within the remaining time of approximately one year that is left, then this minority that behaves like an occupying army will be the only option. If the present government collapses –which is nevertheless already the case- without allowing for alternatives, I mean alternatives that would originate from within this very political party that is in the government, rotten as it may be… if this government does not prove capable of restructuring itself by raising the issue of new leadership, then the game will be lost in this country for many decades to come".

"Both of the major political parties have proved fatal to education in our country. Whatever is going on today with all of these schoolkids, these 10 year olds that throw stones at those they call "cops, pigs, murderers", is the sequel to a particular educational policy that started with specific measures of supposed modernisation and ended up in this havoc that has prevailed in our schools.

School lost its training character. It taught these children that it is not the place where you train for citizenship, where you enroll as an apprentice in a community to develop judgment and principles, but that you are already an autonomous citizen in a social front; a student movement. Who will assume responsibility for this crime, the abuse of the soul of these children, as their conscience becomes deformed in thinking that at the age of ten they are syndicated in what constitutes a movement? These are enormous social crimes, extremely alarming".

"Do I need to remind you to what extremes they went to ridicule uniform appearance at school? And I don't mean military haircuts, dress code, or hats. I mean having school children wear a simple basic uniform. This constitutes the strongest affirmation of democracy in schools. The PASOK socialists did away with it and instantly, children became antagonistic about expensive brands of fashion wear…".

"…Today, the large majority of parents, the vast majority of parents cannot even talk about the situation in schools. Only syndicated minorities have a say and impose their will. Children see school as an adversary and they occupy their own schools, the very place of their daily lives. Next, the same children take to the streets and obstruct other citizens, they block main roads, they take us all hostage to achieve their goals".

"We need a Putin. A leader who is what the word says, who will address the people with heart-felt pain. To get through the message that there is someone who does care about the country and is willing to serve the people irrespective of his own personal history and origin, someone who would be disinterested enough to activate social forces that are dormant and set up a government for the sake of the people".

(Extracts from an interview by Christos Yannaras, professor of Philosophy at the University of Athens.
Interview to Aris Portosalte, on Skai Radio, Dec. 19, 2008)
Translated by Miranda P.

1. Leonidas Kyrkos is a historical and generally respected personality of the Left.

------------------------------------------------

Ποια εξέγερση και ποια Αριστερά;

Του Χρήστου Γιανναρά* - 19/12/2008

"Θα πρέπει να δούμε με ψυχραιμία τα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στην Ελλάδα που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η φυσική εξέλιξη, το φυσικό αποτέλεσμα πολύ συγκεκριμένων πρακτικών πολιτικών που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα. Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου είναι ολοφάνερο ότι υπάρχει τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και στο κράτος. Υπάρχει, όμως, και ένα τεράστιο κενό στο κράτος και στην πολιτική. Δηλαδή, είναι φανερό ότι από δεκαετίες τώρα η πολιτική δεν υπηρετεί το κράτος, δεν χρησιμοποιεί το κράτος για να υπηρετήσει την κοινωνία, αλλά συνιστά εντελώς συντεταγμένες οργανωμένες ομάδες συμφερόντων οι οποίες επιδιώκουν την εξουσία για σκοπούς φανερά ιδιοτελείς, γι' αυτό και δεν μπορούν να λυθούν τα κεντρικά προβλήματα του κοινωνικού βίου".
"Η υγεία, η παιδεία, το ασφαλιστικό, η δημόσια τάξη… ο εκβιασμός του κοινωνικού συνόλου από το λεγόμενο "κρατικό συνδικαλισμό", ο συνδικαλισμός του δημόσιου τομέα. Αυτά τα πολύ βασικά, τα πελώρια, τα στοιχειώδη προβλήματα η πολιτική επί δεκαετίες και με διαφορετικές κυβερνήσεις δεν μπορεί να τα λύσει. Από εκεί και πέρα τα πράγματα παίρνουν έναν χαρακτήρα ανεξέλεγκτο. Θα πρέπει να σας ομολογήσω ότι αυτό που με πανικοβάλλει στην κυριολεξία δεν είναι τα όσα συμβαίνουν, είναι τα όσα λέγονται".
"Αυτό που γίνεται αυτό τον καιρό στα τηλεοπτικά κανάλια, στον Τύπο και γενικά στον δημόσιο λόγο είναι εφιαλτικό. Τέτοια σύγχυση, τέτοιες παρανοήσεις, τέτοιες διαστροφές της πραγματικότητας, τέτοια τέλεια απουσία αξιολογικών ιεραρχήσεων…. Ας πάρουμε ένα παράδειγμα, πιθανώς το πιο κραυγαλέο: Το πανό που ανέβηκε στον βράχο της Ακρόπολης έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από τη συνολική καταστροφή της οικονομίας που συνέβη στα αστικά κέντρα με τις πυρπολήσεις των καταστημάτων, διότι δείχνει πλέον ότι είμαστε εθελόδουλοι. Είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε μια κατοχή οποιασδήποτε ιδεολογικής μειονότητας η οποία κατορθώνει να απαντλήθεί με την βία. Θυμίζει μέρες του 1933 στην Γερμανία".
"Υπάρχει συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα και συγκεκριμένη ιδεολογική παράταξη που συμπεριφέρεται στην Ελλάδα σήμερα με νοοτροπία Ναζί, πρέπει να το πούμε έξω από τα δόντια. Πέστε μου ποιος άλλος θα τολμούσε να κρεμάσει αφίσες στο Βράχο της Ακρόπολης, να μπει μέσα στον σταθμό της τηλεόρασης και να βγάλει πανό την ώρα των ειδήσεων; Δεν υπάρχει πια τίποτα, καμία αντίσταση κοινωνική σε αυτά τα φαινόμενα".
"… Η παραποίηση και η αλλοτρίωση της πραγματικότητας τρομάζει. Λέμε (και βάζουμε στο μυαλό των παιδιών) ότι πρόκειται για εξέγερση της νεολαίας, πράγματα που τα παιδιά ούτε υποψιάζονται να τα σκεφτούν… Διαβάζουν άραγε σήμερα τα παιδιά των 15 και 16 χρονών εφημερίδα; Έχουν ιδέα από τη διάλυση του πολιτικού συστήματος, την κατάρρευση του; Έχουν επίγνωση της πραγματικότητας που συντελείται εδώ και μερικά χρόνια στον Ελλαδικό δημόσιο χώρο; Αλλά επιτέλους εάν ήταν εξέγερση - που πραγματικά θα την ευχόμουν με όλη μου την καρδιά-, αυτή η εξέγερση θα πήγαινε πριν από κάθε τι άλλο στα γραφεία των κομμάτων και θα τα θρυμμάτιζε. Θα έμπαινε μέσα στην Βουλή και θα την θρυμμάτιζε, όχι στα μαγαζιά των ανθρώπων οι οποίοι δουλεύουν να βγάλουν το ψωμί τους. Δεν είπε ούτε ένας άνθρωπος ότι πίσω από κάθε τέτοιο μαγαζί υπάρχουν δύο, πέντε, δέκα, σαράντα άνθρωποι βιοπαλαιστές όχι ιδιοκτήτες. Οι εργαζόμενοι, οι υπάλληλοι χάνουν το ψωμί τους και δε μιλάει κανείς. Συνεπώς για ποια εξέγερση μιλάμε; Ας πούμε για περίπατο να κάνουμε το χαβαλέ μας! Γιατί αυτή η ευκολία να σπάσουμε το κάθε τι; Το αυτοκίνητο του φουκαριάρη, του μεροκαματιάρη που το απέκτησε ποιος ξέρει πως, να του το κάψουμε και να θρυμματίσουμε την βιτρίνα και να λεηλατήσουμε το εμπόρευμά του;"" Λέω το αυτονόητο: Εάν λειτουργούσε κράτος, θα έπρεπε να προστατευτεί η περιουσία των πολιτών και η δημόσια τάξη. Αλλά δεν υπάρχει κράτος. Η ανικανότητα της κυβέρνησης είναι ανατριχιαστική. Αλλά ας μη μιλάμε μόνο για ανικανότητα. Γιατί η ανικανότητα είναι το άλλο μισό της ασυνειδησίας της λεγόμενης αντιπολίτευσης. Όταν μπροστά σε μια τέτοια κοινωνική κατάσταση η αντιπολίτευση δεν κοιτάει τίποτα άλλο, δεν μπορεί να συζητήσει τίποτα άλλο παρά μόνο την επανεκλογή της, ή την άνοδό της στην εξουσία έμμεσα με εκλογικές συνεργασίες. Όταν ακόμα και μέσα σε αυτή την κατάσταση τα μικρά κόμματα προβάλουν ως Αριστερά την πλέον αντικοινωνική και ριζικά αντικοινωνική πολιτική. Εγώ ξέρω- αν δεν έχω παραφρονήσει-, ότι Αριστερά σημαίνει κοινωνιοκεντρικές προτεραιότητες, αντίσταση στην ατομική αυθαιρεσία του κέρδους της ιδιοτέλειας, αντίσταση στην πλεονεξία των οργανωμένων συμφερόντων των συνδικάτων του συμφέροντος".
"Δεν είναι θέμα δεοντολογίας τι πρέπει να κάνει η Αριστερά. Πρέπει να κάνει αυτό που είπε ο κ. Κύρκος. Να πάψει να λέγεται Αριστερά. Δεν έχει δικαίωμα να χρησιμοποιεί αυτό το όνομα. Αριστερά σημαίνει μια ανιδιοτέλεια, ακραία ανιδιοτέλεια που έφερε τους ανθρώπους μέχρι να στηθούν στον τοίχο για τα ιδανικά τους. Αριστερά δεν σημαίνει η προστασία κάθε γκρουπούσκουλου, το οποίο οργανώνεται για να υπερασπίσει τα συμφέροντά του ή για να κάνει επιτέλους το χαβαλέ του ή το κομμάτι του. Αριστερά δεν σημαίνει να χαϊδεύουμε τα αυτιά της βίας. Εδώ πέρα πρόκειται για ένα φαινόμενο για το οποίο δεν φταινε κάποιοι περιθωριακοί, το φαινόμενο αυτό εμπνέεται από τις δηλώσεις των πολιτικών, συγκεκριμένων πολιτικών, συγκεκριμένων κομμάτων και η κοινή γνώμη δεν τα αποδοκιμάζει"."Σήμερα η πλειοψηφία των ανθρώπων αισθάνεται ότι έχει μεταβληθεί σε μειοψηφία, ότι βρίσκεται υπό κατοχή. Υπάρχουν δυναμικές μειοψηφίες οι οποίες επιβάλλουν την θέλησή τους με το έτσι θέλω. Δεν λειτουργεί πουθενά όρος και αρχή δημοκρατίας, να μπορεί να εκφραστεί ο κόσμος. Βέβαια αυτά είναι το αποτέλεσμα της κατάρρευσης των δυο μεγάλων κομμάτων, δηλαδή ενός πολιτικού αδιεξόδου εμφανέστατου και αν αυτή τη στιγμή η κυβερνητική παράταξη δεν αφυπνιστεί να θέσει θέμα αρχηγού, να δηλώσει την ανικανότητα που επέδειξε μέχρι τώρα η κυβέρνηση και να αναζητήσει εσωτερική της ανασυγκρότηση στον ένα χρόνο που της μένει τότε αυτή η μειονότητα που σήμερα εμφανίζεται σαν στρατός κατοχής θα αποτελέσει την μόνη πρόταση. Εάν καταρρεύσει η σημερινή κυβέρνηση, που έχει ήδη καταρρεύσει, χωρίς δυνατότητα εναλλακτική, εσωτερική μέσα από αυτό το κόμμα που κυβερνά όποιο και αν είναι ας είναι σάπιο, εάν δεν δείξει ικανότητες εσωτερικής ανασυγκρότησης θέτοντας θέμα αρχηγού, τότε το παιχνίδι είναι χαμένο για πολλές δεκαετίες".

"Και τα δύο μεγάλα κόμματα κατέστρεψαν την παιδεία αυτού του τόπου. Σε αυτά που συμβαίνουν σήμερα με τα σχολιαρόπαιδα τα 10χρονα που πετροβολάνε "μπάτσους, γουρούνια δολοφόνους", αυτό είναι η κατάληξη μιας συγκεκριμένης εκπαιδευτικής πολιτικής η οποία ξεκίνησε από πολύ συγκεκριμένα μέτρα δήθεν εκσυγχρονισμού της παιδείας και κατέληξε σε αυτό το μπάχαλο που ζούνε σήμερα τα σχολειά. Το σχολείο έχασε πλέον τον ασκητικό του χαρακτήρα. Έμαθε αυτά τα παιδιά ότι στο σχολειό δεν ετοιμάζεσαι να γίνεις πολίτης, δεν μετέχεις ως άσκηση σε μια κοινότητα όπου εκπαιδεύεσαι να μετάσχεις αύριο κρίσεως και αρχής, αλλά είσαι αυτόνομος πολίτης ήδη, είσαι μαθητικό κίνημα. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για το έγκλημα να βιάζεις και να ασελγείς τις ψυχές των παιδιών, διαστρέφοντας τη συνείδησή τους ότι από τα δέκα τους χρόνια είναι συνδικαλισμένα σε κίνημα; Αυτά είναι εγκλήματα κοινωνικά πελώρια, ανατριχιαστικά".

"Να σας θυμίσω πόσο χλευάστηκε η κατάργηση της ομοιόμορφης ενδυμασίας… Και δεν εννοώ βέβαια ούτε κουρέματα, ούτε στολές, ούτε πηλίκια. Εννοώ ένα ίδιο πουλόβερ και ένα ίδιο παντελόνι... Είναι η ισχυρότερη εμφάνιση δημοκρατίας μέσα στα σχολειά. Το κατάργησαν το ΠΑΣΟΚ και άρχισαν αμέσως τα παιδιά να συναγωνίζονται ποιο θα φορέσει το τάδε σινιέ ρούχο και το τάδε σινιέ παπούτσι...".

"...Σήμερα το πλήθος των γονιών, η συντριπτική πλειοψηφία των γονιών δεν μπορεί να μιλήσει για τα σχολειά. Μιλάνε οι συνδικαλισμένες μειονότητες και επιβάλλουν ετσιθεληκά. Το παιδί να νιώθει ότι το σχολειό είναι αντίπαλος, εχθρός και να κάνει κατάληψη στο σχολειό του, στον χώρο της ζωής του κάθε μέρα. Και αυτό το ίδιο παιδί βγαίνει και κλείνει, αποκλείει τους κεντρικούς δρόμους και εκβιάζει βασανιστικά τους πολίτες για να πετύχει το αίτημά του".

"Χρειαζόμαστε έναν Πούτιν. Χρειαζόμαστε έναν άνθρωπο ο οποίος να είναι ηγέτης και να βγει να μιλήσει με πόνο σε αυτό τον λαό. Να καταλάβει ο λαός ότι υπάρχει επιτέλους ένας άνθρωπος ο οποίος πονάει αυτό τον τόπο, ο οποίος θέλει να υπηρετήσει αυτό τον τόπο από όπου και αν είναι, από όπου και αν προέρχεται αλλά να είναι ανιδιοτελής και να επιστρατεύσει κοινωνικές δυνάμεις και να στήσει μια κυβέρνηση για να διακονήσει το λαό".

* Αποσπάσματα από τη συνέντευξη του κ. Χρήστου Γιανναρά στον Άρη Πορτοσάλτε στις 19 Δεκεμβρίου 2008